حتماً برای شما هم پیش اومده که کتابی رو با ذوق و شوق شروع کنید، اما بعد از چند صفحه یا چند فصل، حس کنید ادامه دادنش غیرممکنه. کتاب رو می‌بندید، می‌ذاریدش کنار و شاید تا ماه‌ها دیگه سراغش نرید. اما سوال اینجاست: چرا بعضی کتاب‌ها رو رها می‌کنیم؟ آیا این نشانه ضعف ماست یا یک تصمیم هوشمندانه؟ در این مقاله از وبلاگ «چهارشنبه‌های کتاب»، به دلایل روانشناختی، فرهنگی و حتی عملی این پدیده می‌پردازیم و بهت می‌گیم چطور بدون عذاب وجدان، کتاب رو کنار بذاری. ۱. عدم تطابق با نیازهای فعلی (مهم‌ترین دلیل) بسیاری از ما کتابی رو انتخاب می‌کنیم که شش ماه پیش برای نسخه‌ی ایده‌آل خودمون جذاب بوده، اما الان در شرایط روحی، شغلی یا عاطفی متفاوتی هستیم. گاهی یک کتاب فلسفی سنگین در روزهای پراسترس، تبدیل به عذاب می‌شه. به قول «مورتیمر آدلر»، خواندن فعال نیاز به هماهنگی ذهن و متن داره؛ اگر این هماهنگی برقرار نباشه، رها کردن نه فقط عاقلانه، که ضروریه. ۲. ترس از هدررفت زمان (FOMO معکوس!) برخی از ما کتاب رو رها می‌کنیم چون حس می‌کنیم وقت گران‌بهامون داره تلف می‌شه. این حس وقتی تشدید می‌شه که لیست بلندبالایی از کتاب‌های نخونده روی میز کارمون داریم. طبق نظریه «هزینه فرصت» در اقتصاد، هر ساعتی که صرف کتابی نامناسب می‌کنیم، یعنی یک ساعت کمتر برای کتابی که واقعاً می‌تونه زندگیمون رو متحول کنه. ۳. سبک نگارش یا ترجمه ضعیف (مقصر اصلی!) متأسفانه بعضی کتاب‌ها با ترجمه‌ای خشک و یا نگارشی پیچیده منتشر می‌شن که هیچ نسبتی با ذهن خواننده نداره. اگر بعد از ۵۰ صفحه هنوز نتونستی با شخصیت‌ها یا مفاهیم ارتباط برقرار کنی، به احتمال خیلی زیاد مقصر کتابه، نه تو! نیچه می‌گه: «کتاب‌هایی هست که باید از پشت بام به پایین پرتشون کرد» - شاید منظور همین کتاب‌های بدترجمه باشه! ۴. تغییر اولویت‌های زندگی گاهی در میانه‌ی کتاب، یک اتفاق بزرگ توی زندگیمون می‌افته: تغییر شغل، شروع یک رابطه، یا حتی یک بحران روحی. در این شرایط، مغز ما به‌طور ناخودآگاه کتاب رو کنار می‌ذاره چون انرژی کافی برای پردازش همزمان داستان و واقعیت رو نداره. این نوع رها کردن، یک مکانیسم دفاعی روانیه، نه تنبلی! ۵. عادت به کتاب‌های سریع‌المصرف (اینفلوئنسرها مقصرن؟) در عصر اینستاگرام و تیک‌تاک، مغز ما به دریافت سریع لذت (Dopamine) عادت کرده. کتاب‌هایی که ریتم کندی دارن یا نیاز به تأمل دارن، ممکنه در نگاه اول کسل‌کننده به نظر بیان. اما نکته اینجاست که گاهی رها کردن، نشونه‌ی اینه که ما ظرفیت تحمل تعلیق و کشش رو از دست دادیم؛ پس قبل از رها کردن، از خودت بپرس: «آیا من دارم کتاب رو رها می‌کنم یا کتاب داره من رو رها می‌کنه؟»